Bil Drafft Iechyd y Cyhoedd (Isafbris Alcohol) (Cymru) a Memorandwm Esboniadol

Ymateb Samariaid Cymru i ymgynghoriad

Bil Drafft Iechyd y Cyhoedd (Isafbris Alcohol) (Cymru) a Memorandwm Esboniadol

Ym mis Mehefin 2015, lansiasom ein negeseuon allweddol ar gyfer etholiadau Cynulliad 2016. Mae ein maniffesto ‘Pedwar Cam i Achub Bywydau’ yn canolbwyntio ar y pedwar maes amlycaf lle gallai Llywodraeth Cymru wneud newidiadau a rhoi mentrau ar waith i leihau cyfraddau cynyddol hunanladdiad. Mae Cam Tri o’r ‘Pedwar Cam i Achub Bywydau’ yn canolbwyntio ar fynd i’r afael â chamddefnyddio alcohol er mwyn lleihau’r cyfraddau hunanladdiad yng Nghymru, ac mae cyflwyno isafswm pris uned yn un o’n prif argymhellion ar gyfer cyflawni’r newid hwn. Felly rydym yn croesawu Bil Drafft Iechyd y Cyhoedd (Isafbris Alcohol) (Cymru) ac wedi ymhelaethu ar ein cefnogaeth, gan nodi rhai awgrymiadau, isod.

Memorandwm Esboniadol

Rydym yn credu y byddai cyflwyno isafswm pris uned yn helpu i achub bywydau ac yn gwneud cyfraniad sylweddol tuag at iechyd y cyhoedd yng Nghymru. Rydym yn credu bod y dystiolaeth a gyflwynir yn y memorandwm esboniadol yn gynhwysfawr, ond y dylid cynnwys hunanladdiad. Mae hunanladdiad yn broblem iechyd cyhoeddus gynyddol, ac mae perthynas agos rhwng alcohol a hunanladdiad.

Yn ei gyd-destun sylfaenol, gall alcohol gyfrannu at ddatblygiad problemau iechyd meddwl a gall lesteirio neu waethygu’r gwaith o reoli iechyd meddwl lle mae diagnosis. Mae’n bosibl y bydd unigolion yn defnyddio alcohol i hunan-feddyginiaethu neu reoli eu hiechyd meddwl. Os yw syniadaeth hunanladdol yn un o symptomau cyflwr iechyd meddwl sydd â diagnosis neu sydd heb ddiagnosis, gall alcohol fod yn ffactor risg. Mae camddefnyddio alcohol yn lleihau ataliadau ac yn ei gwneud yn fwy tebygol y bydd rhywun yn gweithredu ar feddyliau hunanladdol, gyda chynifer â 65% o hunanladdiadau’n gysylltiedig â goryfed.  Mae camddefnyddio alcohol yn cynyddu risg hunanladdiad, yn enwedig ymysg dynion, sydd wyth gwaith yn fwy tebygol o’u lladd eu hunain pan fônt yn feddw.

Fel achos eilaidd, mae ffactorau risg hunanladdiad, megis encilio cymdeithasol a methiant perthnasoedd, hefyd yn ganlyniadau cyffredin i gamddefnyddio alcohol a dibyniaeth ar alcohol sydd heb eu trin. Hunanladdiad yw achos marwolaeth canran sylweddol o alcoholigion.

O gofio hyn, rydym yn credu y dylai’r Memorandwm Esboniadol gyfeirio at gyfraddau cynyddol hunanladdiad ac at atal hunanladdiad yng Nghymru ochr yn ochr â chamddefnyddio alcohol, er mwyn tynnu sylw at eu cydfodolaeth.

Asesiad Effaith Rheoleiddiol

Rydym yn falch o weld bod pobl ifanc yn cael eu cynnwys o dan ‘Yfed Alcohol’. Rydym yn credu y dylai hyn barhau i fod yn fater o bwys, er ei fod wedi lleihau yn yr ychydig flynyddoedd diwethaf. Er gwaethaf y gostyngiad yn y ffigurau, dylid nodi bod pobl ifanc o dan 24 oed yn arbennig o agored i feddyliau hunanladdol, ceisiadau i ladd eu hunain a hunanladdiadau a gwblhawyd o dan ddylanwad alcohol. Roedd yr Adolygiad Thematig o farwolaethau plant a phobl ifanc drwy hunanladdiad tebygol 2006-2012 yn argymell yn gryf y dylid cyfyngu ar allu plant a phobl ifanc i gael gafael ar alcohol. Yn yr adolygiad hwn rhestrwyd alcohol fel ffactor procsimol sy’n gysylltiedig â’r digwyddiad ei hun.