Samariaid yng Nghymru – Adroddiad ar yr Effaith 2015/16

Mae ein hymrwymiad i gyrraedd cynifer o bobl ag sy’n bosibl sy’n cael trafferth i ymdopi yng Nghymru yn ddiwyro. Darllenwch ein Hadroddiad ar yr Effaith 2015/16 i gael gwybod sut yr ydym yn gwneud hyn.

Mae’r cyswllt rhwng amddifadedd economaidd gymdeithasol a risg uwch o hunanladdiad wedi’i hen sefydlu. Mae astudiaethau academaidd blaenorol wedi dangos inni, er enghraifft, bod gan ddynion o’r grŵp economaidd gymdeithasol isaf sy’n byw yn yr ardaloedd mwyaf amddifad fwy o risg o hunanladdiad na’r rheiny yn y grŵp mwyaf cefnog sy’n byw yn yr ardaloedd mwyaf cefnog. Mae gan bob ardal leol yng Nghymru ddaearyddiaeth, economi a phoblogaeth unigryw. Mae’n dilyn y bydd proffil amddifadedd a risg cysylltiedig hunanladdiad hefyd yn amrywio rhwng poblogaethau lleol.

Mae amrywiaeth y ffactorau cymhleth sydd ynghlwm wrth risg hunanladdiad yn pwysleisio’r angen am weithredu amlasiantaethol a thrawslywodraethol. Nid un gorchwyl i unrhyw sefydliad neu sector penodol ar ei ben ei hun yw hon. Yn lle hynny, mae’n rheidrwydd lleol a chenedlaethol ac yn un y dylid rhoi iddo flaenoriaeth fawr a thaer ar agenda genedlaethol iechyd y cyhoedd yng Nghymru. Mae’n rhaid inni allu rhoi i bobl y cyfle gorau i weddnewid eu bywydau pan fônt yn cael trafferth.  

Yng Nghymru, rydyn ni’n gweithio i leihau hunanladdiadau ar draws ein gwlad. Rydyn ni’n estyn allan at grwpiau a chymunedau risg uchel, rydyn ni’n gweithio mewn partneriaeth gyda charchardai, ysgolion, ysbytai a staff y rheilffyrdd ac rydyn ni’n ymgysylltu â Llywodraeth Cymru a’r Cynulliad Cenedlaethol i ddylanwadu ar bolisi a deddfwriaeth.

Mae ein naw cangen yn rheoli ein gwasanaeth cymorth emosiynol, yn estyn allan at eu cymunedau lleol, ac yn cynorthwyo’r rheiny sy’n cael trafferth i ymdopi, bob awr o’r dydd a’r nos, bob un dydd o’r flwyddyn. Mae’r galw am ein gwasanaeth yn tyfu - cymerasom alwad bob tri munud y llynedd. Ni fyddai dim o hyn yn bosibl heb amser ac ymroddiad ein gwirfoddolwyr.

Mae’r Samariaid yn credu bod angen sylweddol i gynyddu’r ymwybyddiaeth o bŵer siarad ac empathi dynol. Er mwyn gwneud hyn, rhaid inni herio ein diwylliant presennol a all atal pobl yn y Deyrnas Unedig rhag ceisio cymorth pan mae arnom ei angen oherwydd cywilydd neu stigma. Mae pawb yn cael adegau yn eu bywydau pan maen nhw’n cael trafferth i ymdopi ac rydyn ni’n credu, o gael yr amser a’r lle i siarad am bethau, y gall pobl yn aml ddod o hyd i ffordd trwy eu problemau. Y llynedd, ymddiriedodd bron 275,000 o alwyr ynom ni ddigon i’w helpu trwy adeg anodd dros y ffôn.

Mae lleihau hunanladdiad yn galw am ymagwedd sy’n hybu iechyd a lles meddyliol da, cymorth amserol ac ymwybyddiaeth ymysg y cyhoedd, ac sy’n lleihau anghydraddoldeb. Rydyn ni wedi croesawu ail gam Strategaeth a Chynllun Gweithredu Llywodraeth Cymru ar Atal Hunanladdiad a Hunan-niwed, ‘Siarad â Fi 2’. Mae bodolaeth cynlluniau o’r fath, a gwaith effeithiol i’w gweithredu, yn hanfodol i’r ymdrechion i leihau hunanladdiad. Fodd bynnag, mae angen inni weithredu’n gryfach ac yn fwy cyson ledled Cymru er mwyn mynd i’r afael â chyfraddau hunanladdiad. Mae’r gwaith mae ei angen i wireddu hyn yn cefnogi uchelgeisiau polisi eraill i gynyddu cydnerthedd a diogelwch cymunedau, i gynyddu ymwybyddiaeth y cyhoedd o geisio cymorth, ac i wella mynediad i wasanaethau iechyd meddwl a therapïau siarad.

Rydym wedi ymrwymo i gyrraedd cynifer o bobl ag sy’n bosibl sy’n cael trafferth i ymdopi ac mae ein Hadroddiad ar yr Effaith 2015/16 yn dangos sut yr ydym yn gwneud hyn.

Lawrlwytho ein Hadroddiad ar yr Effaith 2015/16